
اعجاز قرآن از دیدگاه بیانی و تشریعی و علمی
موضوع: معرفت شناسی
نویسنده: سمیه محسنی نیا
چاپ: اول، تابستان 1401
انتشارات: انوار التوحید قم
ویراستار: جواد نادری
چاپ: بوستان کتاب
چکیده: مهمترین و اساسیترین پایه و زیربنا برای بنای رفیع دانشها و شناختهای بشر، معرفتشناسی است که متکفّل بحث درباره اثبات شناخت و اعتبار و واقعنمایی آن است. کتاب «منزلت فطرت در معرفتشناسی» به تبیین و بررسی نقش و تأثیر معرفتهای فطری در حلّ مسائل مهمّ معرفتشناسی؛ یعنی امكان شناخت یقینی، كیفیت حصول شناخت، و صدق و ارزش شناخت میپردازد. این موضوع از اهمّیت بسیار بالایی برخوردار است؛ چراكه معرفتهای فطری زیر ساخت و سامانبخش همه معرفتهای بشری است وتنها با اثبات تحقّق و صدق آنها، میتوان بنای گسترده علوم بشری را مستحكم نمود وآن را در برابر هجوم طوفانهای ویرانگری همچون هیچگرایی فلسفی وشكگرایی محافظت نمود.
فهرست
مقدمه
بخش اول: اعجاز بیانی
فصل اول:
اعجاز در قلمرو ساختار و ساختار ظاهری متن
نزول قرآن در عصر شکوفایی ادبی
فصل دوم: معارف بی مانند از پیامبر امی
معارفی والا از پیامبری تعلیم ندیده
ویژگی های معارف قرآن
فصل سوم: پیراستگی از اختلاف وتناقض
هماهنگی در همه معارف
وحدت موضوعی یا تناسب معنوی آیات
بخش دوم:اعجاز تشریعی
فصل اول : اعجاز از نظر وضع قوانین
شایسته ترین قانون
امتیازات قوانین قرآن
فصل دوم: اعتدال در همه قوانین
1.اعتدال در مسایل مالی
٢. اعتدال در عفو و انتقام
3. اعتدال در جنبه های مادی و معنوی
۴. اعتدال در انتخاب همسر
۵. اعتدال در معاشرت
فصل سوم: بیان معارف واحکام فوق بشری
معارف واحکام
صفات جمال وجلال الهی
قداست مقام انبیا
بخش سوم:اعجاز علمی
فصل اول: اسرار افرینش در قرآن
۱.قانون توازن در قرآن
۲. قانون تلقیح در قرآن
۳.قانون زوجیت در قرآن
۴. حرکت زمین در قرآن
۵. قاره های ناشناخته در قرآن
۶. رتق و فتق آسمان ها و زمین
۷. نقش کوه ها در استواری زمین
۸. دشواری تنفس با افزایش ارتفاع
۹.آب منشأ حیات
۱۰. پوشش هوایی حافظ زمین
فصل دوم : پیشگوییها و اخبار غیبی
اخبار غیبی
فصل سوم: اعجاز در بیان تاریخ
قرآن بیان کننده مغز تاریخ
قران و افسانه
نظری به تواریخ عهد جدید(اناجیل)
نتیجه

























2 پاسخ
باسلام و احترام
خواهشمند است که در مورد کتاب اعجاز قرآن توضیحات بیشتری بفرمایید
از ابعاد مهم اعجاز قرآن کریم، اعجاز تشریعی آن است. قرآن از نظر قوانین، معجزه روشن الهی است. از میان قوانین، آن قانونی شایستهتر است که بهتر بتواند نیاز اصلی را تأمین کند. بررسی قوانینی که در قرآن تشریع شده، نشان می دهد این قوانین دارای امتیازات ویژهای است که به طور مجموع در قوانین دیگر دیده نمیشود. این امتیازات عبارتند از: ۱. تأمین کننده نیازهای اصلی بشر به بهترین وجه، ۲. تحرک، 3. جامعیت، ۴.دوام، ۵. دقت. در توضیح نخستین امتیاز میتوان گفت: قرآن برای تأمین نیاز بشر به تعاون وهمکاری برای نیل به مواهب حیات، ایجاد برادری را اصل اساسی پیوند اجتماعی انسان ها قرار داده است و این اخوًت را هم از نظر جسمانی، به خاطر بازگشت همه انسانها به یک پدر ومادر، و هم از نظر روحانی، به خاطر پیروی از یک مبدأ واحد فکری؛ یعنی ایمان، معتبر شناخته است. <إنما المؤمنون إخوة فأصلحوا بين أخويكم>؛ مؤمنان برادر یکدیگرند. بنابراین میان برادرانتان صلح و صفا ایجاد کنید.
قران بزرگ ترین سد تشكل اجتماعی را که همان امتیازات نژادی، قبیلهای و طبقاتی است برداشت. یک قانون عالی آن است که در مسأله «حفظ حقوق» طرح جامعتر و دقیقتری ارائه کند. قرآن اصل عدالت را زیر بنای قوانین اجتماعی میداند و آن را هدف نهایی بعثت پیامبران» معرفی میکند. از ویژگیهای دیگر یک قانون عالی، ضمانت اجرایی آن است. در مورد قوانین اسلام که طرح آن را قرآن ریخته، ضمانتهای اجرایی زیادی وجود دارد؛ زیرا اولا: برای پیشگیری از جرایم، دمیدن روح ایمان به خداوند دانای مطلق و به معاد و روز رستاخیز در نظر گرفته شده است. ثانیا: برای اطاعت از قوانین، پاداش های فراوانی قرار داده است. ثالثا: کیفرهای معنوی و مادی را به هم آمیخته است. به عنوان مثال در مورد قتل عمد،هم کیفر دوزخ و خشم خداوند را بیان میکند و هم قصاص را قرآن کریم برای تأمین آزادی و پرورش استعدادها. خداوند اولا: جامعه طبقاتی را محکوم میکند، از اینرو امتیازهای نژادی، قبیلهای و یا برخاسته از ثروت را بی ارزش معرفی میکند. ثانيا: همه مرزهای ساختگی را که مانع بزرگ آمیزش اقوام و ملل و عامل سلب آزادی میباشد، به رسمیت نمیشناسد. ثالثا: آزادی را با امنیت که مکمل آن است، آمیخته است و در کنار اهمیت دادن به امنیت مالی وجانی، دو نوع امنیت دیگر نیز افزوده است: امنیت از نظر آبروی افراد و امنیت در محیط افکار دیگران. نوع چهارم امنیت، در هیچ یک از قوانین جهان امروز دیده نمیشود؛ زیرا قوانین مادی هیچگونه ضمانت اجرایی برای چنین حکمی نمیتواند داشته باشند.
از جلوههای جالب اعجاز تشریعی قرآن کریم، اعتدال آن در همه قوانین است. قرآن در آیات بسیاری انسانها را نیز به اعتدال در همه امور دعوت مینماید. برخی از معارف آمیخته با اعتدال در قرآن عبارت است از:
1. اعتدال در مسائل مالی: قرآن کریم انسان را به میانهروی و اقتصاد در به کارگیری مال فرمان میدهد. از طرفی صفت بخل را نکوهش میکند و از طرف دیگر، اسراف را مذمت مینماید.
2. اعتدال در عفو و انتقام : قرآن انسان را در مواردی به عفو و گذشت توصیه میکند و در مواردی به مظلوم فرمان میدهد که در برابر ظالم و ستمگر ایستادگی کند و عادلانه از وی انتقام بگیرد.
3. اعتدال در جنبه های مادی و معنوی: قرآن کریم در کنار پرداختن به اصلاح امور مربوط به حیات دنیوی، سعادت اخروی افراد بشر را تضمین میکند.
4. اعتدال در انتخاب همسر: خداوند برای تأمین احتیاج فطری انسان او را به ازدواج امر نموده است.
5. اعتدال در معاشرت: قرآن کریم پیروانش را به نیکی به همه انسان ها دعوت میکند.
یکی دیگر از جلوه های اعجاز تشریعی قرآن کریم، بیان معارف و احکام فوق فهم و دانش بشری است. نوآوریهای دین در دو بعد معارف و احکام است. معارف عرضه شده توسط قرآن از هرگونه آلودگی و وهم، پاک و از خرافات به دور است. از بعد احکام نیز علاوه بر جامع و کامل بودن، از گرایشهای انحرافی به دور است.
محیط ظهور قرآن، محیطی پر از بت وبتکده بود. مشركان بتها را معبودان و شفيعان درگاه خدا میدانستند و فرشتگان را دختران خدا میدانستند. در چنین محیط ظلمت باری، قرآن خداوند را با بهترین وجه توصیف نموده، او را مجمع صفات کمال و مبرا از هرگونه نقص و عیب، یگانه و بدون شریک و فرزند معرفی مینماید. قرآن کریم بر خلاف متون دیگر ادیان، انبیای الهی را در والاترین مقام قداست معرفی مینماید. اسلام که دین قرآن است، از جامعیت کاملی برخوردار است که در هیچ یک از ادیان دیگر و نیز در قوانین وضعی بشری، چنین جامعیتی به چشم نمیخورد. عبادات اسلام، انسان را به پاکی و صفای درون وا میدارد و موجب تقویت روح او میشود. گستردگی ابواب معاملات و احکام انتظامی اسلام مایۀ حیرت دین پژوهان گردیده است.
یکی از ابعاد اعجاز قرآن، اعجاز علمی است. بیان اسرار آفرینش از جلوههای اعجاز قران است. در آیات متعددی از مسائل مربوط به قوانین آفرینش و عالم طبیعت وکرات آسمانی و امثال آنها سخن گفته است. چند نمونه از آنها عبارت است از قانون توازن، قانون تلقيح، قانون زوجيت، حرکت زمین، قارههای ناشناخته، رتق و فتق آسمانها و زمین، نقش کوهها در استواری زمین، دشواری تنفس با افزایش ارتفاع، آب منشأ حیات، پوشش هوایی حافظ زمین. از جلوههای دیگر اعجاز علمی قرآن، بیان رازها واخبار غیبی گذشته و آینده است. نمونههایی از آنها عبارتند از: پیشگویی در باره جنگ بدر، پیشگویی در سرنوشت دشمنان پیامبر، پیشگویی درباره پیروزی اسلام بر تمام ادیان دیگر، پیشگویی در باره جنگ ایران وروم، پیشگویی در هزیمت دشمن نیرومند، پیشگویی در سرنوشت ابولهب، پیشگویی فتح مکه و پیروزی دیگری هم زمان آن.
از جلوه های دیگر اعجاز علمی قرآن کریم، بیان تاریخ است. قرآن کریم در مباحث تاریخی خود، فرازهای آموزنده و تربیتی را مطرح میکند و به این ترتیب، مغز تاریخ را بیان میکند. در زمان نزول قرآن و در میان مردم و حتی علما و دانشمندان، سرگذشتهای پیامبران مملو از خرافات بود، ولی در این شرایط، فرد درس نخواندهای، حقایق تاریخی را پیراسته از موهومات وخرافات عرضه میکند. ساختن گوساله سامری به دستور هارون(علیه السلام) ، عشق داود نبی(علیه السلام) به همسر اوریا، ساختن بت خانه توسط سليمان(علیه السلام) ، تقلب در نبوت توسط يعقوب(علیه السلام) ، از تحریفهای تاریخی تورات است که در قرآن اثری از آنها دیده نمیشود. شراب سازی توسط حضرت عیسی(علیه السلام) ، حضور زن بدکار نزد حضرت مسیح(علیه السلام) و شستشو دادن پای آن حضرت با اشکهای چشم خود، ادعای الوهیت توسط حضرت عیسی(علیه السلام) از تحریفهای انجیل است، در حالی که قرآن از هرگونه سخن باطلی در باب زندگانی این رسول الهی مبرا میباشد.